«Фарёди хомўш»

Торнигори Маликнеъмат

Ман ва Эрон من و ایران


             Маро  ҳамеша  одат  чунин  буда,  қабл  аз  он ки  ба  чое  биравам, тарҳи  он  маконро  дар  суратхонаи  хотир нақш  мебандам. Ва  чун  дар  он  макон  мешавам, дармеёбам,  ки  то  кадом  дарача  ин  чой  ба  пиндори  ман  наздик  аст.  Ман  ва  Эрон  ҳамеша  дар  ёдҳои  мозй бо  ҳам  будем. Аммо  ин  дафъа  дар  ҳақиқат  муяссар  гардид,  ки   ба  ин  олами  афсона  сафар  бинамоям.

              Ҳамсафарони  ман  Чўра  Юсуфй-шоир,  узви  Иттифоқи  Нависандагони  Точикистон, муовини  муҳаррири  ҳафтаномаи  «Вароруд», Озарахш – шоири машҳур, ходими  чаридаи  «Адабиёт  ва  санъат», Чонибек  Асрориён – муҳаррири  радиои  «Садои  Душанбе», Мирсалим  Ашўров  — сарояндаи  маҳбуби  мардумй ва  Сурайё  Ҳасанова – номзади  илмҳои  суханшиносй, ходими  рўзномаи  «Ҳақиқати  Суғд» — ҳамагй  шаш нафар  будем,  ки  аз  чониби  Кумитаи  Имдоди  Хумайнй барои  сафар  ба  Чумҳурии  Исломии  Эрон  раводид  гирифтем. Тибқи  барномаи  пештар  тарҳрезишуда  сафари  мо  аз  29 ноябр  то  7  декабри  2010  ба  нақша  гирифта  шуда  буд. Субҳи  30  ноябр  дар  коргоҳи  Кумитаи  имдоди  Хумайнии  Эрон,  воқеъ  дар  Душанбешаҳр – оғои  Разавй  ба  мо  чиптаҳои  ҳавопаймоиро  супурда, хайру  манзур  намуд. Дар ин  сафар  бо  мо  оғои  Хуррамй – чавоне,  ки  Аз  Эрон  омада  чавонони  точикро  саноеи  сангтарошй  меомўхт,  ҳамроҳ  шуд.  Ў аслан  аз  сокинони  Нишопури  Эрон  буда,  ваъда  дод,  ки  чун  ба  Нишопур  равем,  ҳатман  моро  суроғ  мекунад. Дар  парвозгоҳи  Душанбе  ба  тайёраи  боҳашамати  «Боинг»  нишастем.  Тайёра  сўи  Эрон  роҳ  гирифт.

    Дар  фурудгоҳи  Машҳад  оғоён  Доронй, Худойбердй ва  волидайни  Хуррамй  моро  истиқбол  намуданд. Ҳавои  Машҳад  бар қиёси  Хучанд  ва  Душанбе  дар  авохири  тирамоҳ  20  дарача  гарм  буд. Моро  дар  минибус  нишонданд  ва  ба  меҳмонсарои  «Милод»  бурданд. Раҳораҳ  мушоҳида  намудам, ки  дар  автобусҳо  занҳо  ҳама  дар  қафо  ва  мардон  ҳама  дар  пеш  қарор  мегирифтанд. Шаб  фаро  мерасид  ва  шаҳр  бо  чароғҳои  каммасраф  озин  дода  шуда  буд.Ҳатто  дар  зери   бурсҳо  чароғҳои  сабз  даргиронда  буданд, ки  намудашонро  чаззобтар  чилва  медод.

             Дар  зоирсарои  «Милод»  шароити  хубе  барои  зиндагй  муҳайё  буд. Моро  дар  ҳучраҳои  дукасй  чойгир намуданд. Ман  ва  Чўра  Юсуфй  дар  ҳучраи  285   қарор  гирифтем. «Осонсур»-лифт  моро  боло  ва  поён  меовард  ва  боре  ҳам  аз  кор  намемонд.  Чун  ба  сўи  дарҳои  шишагин мерафтед,, онҳо  худ  ба  худ  боз   мешуданд. Дар  назди  дари  баромад  дастгоҳе  насб  карда  шуда  буд,  ки  пойафзори  гардолудро  тоза   ва  мубарро  мекард. Ҳангоми  ғизохўрй  таомҳои  алвонеро  дар  зарфҳои  полиэтиленпўш  меоварданд,  ки  ҳатто  чумчаву  чанголҳо андаруни  бастаҳои  полиэтилен  чойгир  карда  шуда  буданд. Фарши  роҳравҳо  ҳама  мармарпўш.Ходимон  ҳамеша  дар  хидмат.Дар  ҳучраҳо  нуқлу  навои  фаровон  аз  чинси  ангуру  бодиринг,  банану  афлесун,  себу анор  ҳама  омода.Яхдону  телевизор, ҳаммому  телефон, рахтҳои  тозаву  озода,  оинаву  чойнамоз,  қибланамову  Қуръон   дар  ихтиёри  шумо.

         Сабоҳ  баъд  аз  тановули  субҳона  дар  минибус  нишаста  роҳ  ба  сўи  Тўс-зодгоҳи  ҳамосасарои  бузург-Фирдавсй  роҳ  пеш  гирифтем. Дару  деворҳо  ва  бурчу  бораҳо  пур  аз  навиштаҳои  рангин  бо  хати  форсй. Умуман  эрониён  дўст  медоштаанд  навиштачоти  рангорангро.

          Мақбараи  Фирдавсй  бо  иртифои  зиёда  аз  даҳ  газ  бо  мармари  сафед  бардошта  шуда, андаруни  он  оромгоҳи  Фирдавсй  ва  гирдогирд  ҳаккокиҳо  аз  гач  баёнгари  мазомини  « Шоҳнома»  оро  ёфта  буд.

           Дар  канори  он  хона-музеи  Фирдавсй  ва  дар  беруни  он  қабри  сухансарои  бузурги  муосири  Эрон-Маҳдй  Ахавони  Солис (Умед)  бар  чой  буд.

           Чун  ҳайати  мо  иборат аз  шоирон  ва  фарҳангиён  буданд, ҳама  аз  дидани  зоду  буми  Фирдавсй  ба  ҳаячон  омадем.Нахуст  овозхони  писандидаи  мо-Мирсалими  Ашўр  дар  сари  қабри  Фирдавсй таронаҳои  точикй  хонда  дилҳои  эрониёнро  тасхир  намуд. Баъд  Озарахш  низ  таронаи  чозибе  хонд,  ки  чавонони  эронй  мафтун  шуданд  ва  ҳар  лаҳза  аз  мо  мепурсиданд : «Оғо, шумо  аз  кучоед?»  Ва  чун  мешуниданд,  ки  аз  Точикистонем,  шукуфта  мегардиданд  ва  мегуфтанд,  ки  «Точикистон  ин  нафаси  мост  ва  бародари  мост». Чўра  Юсуфй  байтҳо  аз  «Шоҳнома»-ву  Ахавони  Солис  мехонду  шарҳи  ҳол  мекард.

           «Зиндони  Ҳорунаррашид»  ва  «Қабри  Имом  Ғазолй»  низ  аз  тамошогоҳҳои  чозиби  Тўс – ин  шаҳри  бостонй  маҳсуб  мешуд.  Баъди  дидор  аз  урдугоҳ  ва  хўрдани  шомиёна  дар  бозгашт  ба  Машҳад  ба  бозори  байналмилалии « Алмос»  омадем,  ки  бо  сохти  зебои  худ  моро  мафтун  кард.

              Саҳари  рўзи  дигар,  ки  мебоист  ба  зиёрати  муқаддасоти  Имом  Ризои  Машҳад  мерафтем,  бо  мо  бонуи  донишманди эронй  Суҳайло  Юсуфй,  ки  дар  сафари  қаблй  бо  Сурайёи  Ҳасансултон  шинос  ва  дугона  шуда  будааст,  омад. Ва  дар  зиёрат  Сурайёро  ҳамроҳй  кард. Зиёратгоҳи  Разавй  бо  бузургй  ва  ҳашамати  худ  моро  мабҳут  намуд.

               Баъд  аз  зўҳр  роҳи  Нишопурро пеш  гирифтем  ва  дар  сари  роҳ  ба  «Қадамгоҳ»-и  Имом  Ризо  даромадем.Чун  ба  Нишопур  расидем,  мақбараи  Шайх  Фариддаддини  Аттор  ва  Камолулмулкро  зиёрат намудем. Сипас  ба  тале  рафтем,  ки  он  чо кофтукови  археологй  бурда,  нишонаҳои  фитнаи  муғулро  берун  оварда  буданд.

                Аммо  беш  аз  ҳама  мақбараи  Хайёми  бузург  моро  муассир  кард. Он  чо  зиёда  аз  як  соат  Чўра  Юсуфию  Озарахш, Чонибеку  Мирсалим  шеъру  таронахонй  намуданд. Сурайё  ва  ман  навор  мебардоштем.  Ба  ваъда  вафо  карда  оғои  Хуррамй,  ки  аз  Душанбе  бо  мо  омада  буд  ва  аслан  Нишопурист  моро  дар  Нишопур  дарёфт  ва  то  охир  ҳамроҳи  мо  буд.Нишопур  бо  зебоии  худ  ва  кони  фирўзааш  дар  чаҳон  машҳур  будааст. Сипас  моро  ба  деҳае  бурданд,  ки  бо  «Масчиди  чўбин»-аш  машҳур  буд.  Дар  ҳақиқат  ин  меъмории  нодире  буд,  ки  ҳамааш аз  чўб  сохта  шуда.  Баъди  ин  ҳама  сайругашт  ба  Машҳад  бозгаштем,  то  бо  намояндаи  Кумитаи  имдод  вохўрда  хайрухуш  намоем. Нисфи  шаб  ба  фурўдгоҳи  Машҳад  омада  дар  тайёра  нишастем  ва  ба  сўи  Теҳрон  парвоз  намудем.

          Дар  Теҳрон  моро  туи  меҳмонсарои  «Имом  Ҳасани  Мучтабо»  чой  доданд. Теҳрон  шаҳри   бузург  буд. Дар  атрофаш  силсилачиболи  Албурз  ва Дамованд  виқор  доштанд. Сафари  мо  дар  Теҳрон  аз дидани  Фарҳангистони Адаби  Форсй  оғоз  гардид.  Ин  муассисаи  бузурги  илмию  фарҳангй,  ки  дорои  тамоми  тачҳизоти  навини  техноложй буд,  бесобиқа  ва  беҳамто  арзёбй  мешуд.Дар  толори  барҳавои  ин  муассиса  миёни  мо ва донишмандони  эронй  лаҳзаҳои  шеъри  форсй баргузор  гардид,  ки  бисёр  хотирнишин  буд. Дар  ин  чо  аз  эчодиёти  шоирони  мо Фарзонаи  Хучандй, Чўра  Юсуфй  ва  Озарахш  огоҳ  буданд  ва    ишонро  хуб  мешинохтанд.Аз  он  пас   моро  ба  Музейи  Милии  Теҳрон  бурданд. Ин  музейи  хеле  бузург  тамоми  дороии  атиқии  тамаддуни  порсро  дошт.

          Ҳамин  шаб  дар  як  чаласаи  бошукўҳ,  ки  рўнамои  «Тафсири  Кашшоф»-и  Замахшарй буд,  низ  ширкат  варзида   аз  суханронии  олимони  намоён  чун оғои Гарморудй  ва  дигарон  бархурдор  гардидем.Пагоҳи  дигарро  дар  сўҳбат  бо  намояндагони  кумитаи  Имдод  ва  дидани  хонаи  Имом  Хумайниву  «Биҳишти  Заҳро»  сарф  кардем.  Бегоҳ  сайри  фурўшгоҳҳои  Теҳрон  намуда,  чанде  бо  точикони  Афғонистон  вохўрдем.  Ин  шаби  охирини  мо  дар  Теҳрон  буд.Дидор  аз  Эрони  куҳанбунёди  чавонсимо  то  дер  гоҳ  аз  хотири  мо  зудуда  нахоҳад  шуд.

         Мастчоҳ-Хучанд-Душанбе-Машҳад-Тус-Нишопур-Теҳрон.

Декабрь 21, 2010 - Posted by | Афгонистон, Ирон, Мастчох, Назм, Точикистон, Фарханг ва адабиёт, Хуросон, Хучанд, Шеъри форсизабонон, Iran

2 комментария »

  1. Дуруд устод!
    Хуш ба холатон! Дидани Ирони хакики орзуи хар порсигуву порсуху аст.Базри мухаббату ишки эрони куханро дар хурдиву дар гузашта падарону бобноёни мо дар замири мо бо гуфтани киссахову ривоёти Шохномаю газалхои ноби Хоча Хофиз парваридаанд.Ин мехр хамеша дар замири дар чушу хуруш аст.Бо ин умед,ки мо хам рузе ба хоки гухаррези эрон сафар намуда бо Куруши Кабир,Дориюшу Ардашер,Хофизу Саъди,Абдулқодири Челониву Шамси Табрези,Хайёму Фирдавсиву Ғазоливу Боязиду садхои дигар аз наздик ошно бишавем..

    комментарий от Firdavsi Azam | Декабрь 22, 2010 | Ответить

  2. Ташаккури зиёд, Фирдавс! Чои рафтан ба Ирон, асосан, шумо, чавонон доред ва иншоллох,ки ба зуддй орзуятон амалй хохад шуд.Худо нигахдор!

    комментарий от Маликнеъмат | Декабрь 22, 2010 | Ответить


Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: