«Фарёди хомўш»

Торнигори Маликнеъмат

Драмма


Шоир ва маъшуқа                        

(Саҳнаи театрикунонидашуда оид ба Ваҳдат)

 

Дар нақшҳо;

1.Шоир

2.Маъшуқа

 

Саҳна кушода мешавад. Мусиқии маҳин садо медиҳад.

Дар саҳна Шоир, бо сару либоси классикӣ равуо мекунад ва шеъри нави худро мехонад;

 

ШОИР;

Вақте аз чашми ту афтодам, дили мастам шикаст,

Аҳду паймоне, ки рӯзе бо дилат бастам, шикаст.

 

Ногаҳон, дарё, туро дидам, ғурурам хурд шуд,

Кӯзаам беихтиёр афтод аз дастам, шикаст.

 

Дар дилам фарёд зад Фарҳоду кӯҳистон шунид,

Тешаи оҳам, ки бо он кӯҳ бишкастам, шикаст.

 

Баъд аз ин оинаҳои шеър сангам мезананд,

Дил ба ҳар оина, ҳар оинае бастам, шикаст.

 

Ишқ зону зад, шумори гомҳоям қатъ шуд,

Қоматам, рӯзе ба андӯҳи ту пайвастам, шикаст.

 

Вақте  аз чашми ту афтодам, намедонам, чӣ шуд,

Пеши рӯят он чиро як умр нашкастам, шикаст.

 

МАЪШУҚА: (бо сару либоси классикӣ) вориди саҳна мешавад. Ва бо нозу истиғно мегӯяд;

 

—Шоир, агар иҷозат бошад, дароям…

 

ШОИР; — Марҳамат,эй пайки деринтизор ва  марҳабо эй муждаи навбаҳор! Баҳор нопурсида медарояд, мисли муждаи нек! Бифармо! «Офтобо, бори дигар хонаро пурнур кун!»

МАЪШУҚА:  Мехостам, байти охирини шеъратонро бори дигар бароям бихонед.

 

ШОИР; Зиҳӣ, олиҳаи ҳусн, ки лутфи Шумо беандозааст. Байти охири шеъри ба тозагӣ иншо намудаи банда чунин аст:

 

Вақте  аз чашми ту афтодам, намедонам, чӣ шуд,

Пеши рӯят он чиро як умр нашкастам, шикаст.

 

МАЪШУҚА:  Зебост ва хеле олист! Аммо шоир, бигӯед, ки пеши кадом рӯ обрӯ ва эътибори шумо шикаста шуд?

 

ШОИР; —  Хуш ба ҳоли Шумо, эй хазинаи малоҳат ва эй сафинаи наҷобат. Ҳанӯз дар аввали шеър гуфтаам, ки «Вақте  аз чашми ту афтодам»…

 

МАЪШУҚА:  (Ба нозу истиғно табассум намуда);

— Хуб, хуб! Аммо ман ба назди Шумо барои фаҳмидани маънои вожае омадаам. Мехоҳам, ки маънояшро бароям шарҳ диҳед.

 

ШОИР; —  Он кадом вожа будааст?

 

МАЪШУҚА:  (варақеро аз ҷайб бурун оварда мехонад)- ВАҲДАТ.

 

ШОИР;  Ваҳдат! Оре, азизам! Имрӯз ин вожаро ҳар кас надонистаю нафаҳмида истифода мебарад. Ҳатто баъзе кӯтаҳандешон бар онанд, ки Ваҳдат моли онҳо, балки офаридаи онҳост. Аммо ин тоифа сахт хато мекунанд. Ваҳдат ҳамеша буд, ва ҳамеша ҳаст. Баъзан шоиронро табақабандӣ карда, баъзеро «ваҳдатсаро» мегӯянд, ки хатои маҳз аст. Ҳамаи шоирон ваҳдатсаро  ҳастанд. Аслан, ваҳдат, ки вожаи тоҷикӣ нест, маънои «ягонагӣ»-ро дорост, ки худ ба худ зот ва сифоти Офаридгор аст. Аммо агар хоҳем, чунон бикунем, ки маънои ин вожа ошкор бигардад, пас ин гуна хоҳад буд, ки чун ду қатра ба ҳам бипайванданд, дарё бишаванд. Ва дарё дар охири кор ваҳдат аст. Ва аммо чун ду дарё ба ҳам пайваст шавад, уқёнус бишавад. Ва ин ваҳдатест бузургтар ва густардатар. Акнун рушан гардид, ки ваҳдат ин баҳамоии чизҳои бо ҳам шабеҳ будааст, пас бар хилофи онро нашояд ваҳдат гуфт. Масалан ба ҳам омадани «дил» ва «санг», ки ҳеҷ гоҳ ваҳдат нахоҳад буд.

 

МАЪШУҚА:  Аммо агар «дил» ба «дил» васл шавад,…

 

ШОИР;- Он ҳатман ваҳдат хоҳад буд. Чунки ин ду дил чизҳои мушобеҳ ба ҳам ҳастанд.

 

МАЪШУҚА:  Пас маълум мешавад, ки ду андешаи ба ҳам мувофиқ низ ваҳдат аст?

 

ШОИР;- Ҳатман, эй нозанин, ҳатман! Ихтилоф дар андеша барҳамзанандаи ягонагӣ ва рахна барои харобист. Иблис вақте, ки бо соири малакут ҳамандеша буд, Азозил буд. Хуршед, ки аз нур пошидан  боз бимонад, ба сиячол табдил бишавад.

 

МАЪШУҚА:  Пас ин боғу чаман, ин диёру Ватан ва ин Офтобу анҷум, ки шабеҳи андешаву орои мананд, нишоне аз ваҳдатанд?

 

ШОИР;- Ҳар кӣ бо Шумо бипайваст, ваҳдати маҳз аст. Чунки Замин, Модар, Ватан, Ишқ, Хуршед, Офаридгор, ҳама муқаддасотеанд, ки дугунаӣ напазиранд. Ва ҳар чӣ дугунаӣ напазирад ваҳдат аст.

 

ШОИР ва МАЪШУҚА:  (Дасти якдигарро гирифта) : Зинда бод, ягонагӣ ва иттиҳод! Зинда бод осмони равшан ва хуршеди тобон! Зинда бод Замину Замон, Кайҳони бекарон ва Ҷовидон!

 

 

 

ТАМОМ

13 ИЮНИ 2013

Хикояти Румй.(Саҳна барои театр,бахшида ба 800-солагии

нобиғаи шарқу ғарб Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ )

Апрели  соли  2007.

Н а қ ш ҳ о :
1.Ҷалолуддини  Румӣ  – шахсияти  маъруф.
2.Баҳоуддин  Валад-султонулуламо, падари  Румӣ .
3.Шайх  Аттор-Фаридаддини  Аттор, шайхи маъруф.
4.Бурҳониддин  Муҳаққиқи  Тирмизӣ -устоди  Румӣ .
5.Шамси  Табрезӣ – Муҳаммад  ибни  Маликдод.
6.Султон  Валад – фарзанди  Румӣ .
7.Хисомуддини  Чалабӣ – дӯсти  Румӣ .
8.Салоҳиддини  Заркӯб – дӯсти  Румӣ .
9.Саъдии  Шерозӣ  – шоири  маъруф.

10.Муриди  1.
11.Муриди  2.
12.Фариштаи  1.
13.Фариштаи  2.
14.Писарак.

15. Тарсо (католик).

Пардаи 1.

Овони   тифлии  Ҷалолуддин.

(Намоиши  аввал)

Балх.Хангоми  бомдод. Манзараи  даруни  хона. Баҳоуд
дин  Валад  намоз  мехонад.Писари  даҳсолааш  Ҷалолуддин
дар  пеш  лавҳ  бо  лаҳн  «Қуръон»  мехонад.Падар  баъд  аз
адои  намоз    ҷойнамозро  ғундошта, аз  хониши  писар  ба
ваҷд  омада  сари ӯросила  мекунад.

Баҳоуддин Валад: — Боракаллоҳ,  қуввати
дилу  нури  дидаи ман.  Ошкор    аст,  ки  «Қуръон»-ро  аз
мағзи  дилу  ҷон  тиловатмекунӣ .  Аз  лаҳни  ширину  гуворои
ту  гаҳ  об  мешаваму  гаҳ  хок,гоҳе  оташу  гоҳе  бод. Ҷону
дили ман  фидои  он  худое  бод,  ки  чунин  муқаддасотро  барои
мо арзонӣ   доштааст.
Ҷалолуддин: – «Ҷону  дили  мо»-  бигӯй,  эй  меҳру
бон  падар! Маро  аз  хотир  фурӯ  магузор,  ки  ман  ниммаи
дигареаз  туам.

Баҳоуддин Валад:- Хала,  эй  ҷигарбанд,
барҳақ  бигуфтӣ !
Абас,  туро    «Ҷалолуддин»  ном  нагузоштаам,  то  дар  раҳи

дин  боҷалолат  бошӣ !  Акнун  бархез,  ки  ҳангоми  бомдод  асту

далел  офтоб. Намебинӣ ,  ки  тифлони  бозигӯш  дар  кӯча  ба
бозӣ  мекӯшанд.
Ҷалолуддин: – Қиблагоҳо!  Маро  хуш намеояд
бозиҳои  тифлона, азеро,  ки  «Мантиқ-ут-тайр»-и  шайхи
бузургвор – Аттори  Нишопуриро  ҳанӯз  хатм  накардаам.

Баҳоуддин Валад: – Андеша  мадор, эй
писар,  ки  барои  омӯзиш  ҳанӯз  фурсат  ҳаст. Омӯзиши
зиёд  ва  бановақт ранги  рӯи касро  заҳир мекунад  ва
ҳофизаро  мекоҳонад.Ҷабр  кардан  ба  ҷону  хирад  дар
назари  худованд  низ  нописанд  хоҳад  буд. Бархезу

домани  бозиро  раҳо  макун,  ки  тифливу  бозӣ   ба  ҳам
тавъаманд. Бираву  аз  пайи  бозӣ   кӯш

Ҷалолуддин:- Оре,  эй  падар!  Бархезам  ва
чунин  бикунам, ки ту  фармудӣ .

Ҷалолуддин  лавҳу  китобашро  ба  тоқ  монда
мехоҳад  аз  пайи  бозӣ  шавад,  ки  падарашро  чизе  ба  хотир
меояд  ва  ӯро  ишора  мекунад,  ки  бозистад.

Баҳоуддин Валад:-  Ҷалолиддин!  Лаҳзае
таваққуф  бикун, то бар  ту  хушхабаре  арз  намоям!  Наздик
аст,  ки  мову  ту  ва  аҳли  байт,  хона  барандозем,  кӯч  бикунем
ва  ба  зиёрати  Байтуллоҳ  биравем!

Ҷалолуддин:(худро  ба  оғӯши  падар  андохта
хурсандона) –

Аз  даҳонат  шакар  бирехт, эй  падар! Охир,  на  ҳамин  буд
орзӯи деринаи  мову  ту  ки  худованд,  билохира,  муяссарамон
гардонид?

Хамди  беҳад  мар  худои  покро! Аммо… эй  меҳрубон  падар,
дар

таҳайюр  аз  онам,  ки  чаро  нохост  ин  андеша  дар  тафаккурат

падид  омад?

Баҳоуддин Валад :-  Оре,  биизниллоҳ, барг  дар  шохи  дарахт

нахоҳад ҷунбид. Инро  низ  сабабе  ҳаст. Моро  бо  Муҳаммад  Хо-

размшоҳ  кудурате  дар  миён  омада  ва  нашунидаӣ ,  ки  бузурге

фармуда:

Подшоҳон,  ки  кинакаш  бошанд,

Хун  кунанд  он  даме,  ки  хуш  бошанд.

Дигар  овозае  ҳаст,  ки  лашкари  ҷаррори  муғулу  тотор  чун  муру

малах  атрофи  дарвозаҳои  Бухороро  фаро  гирфтааст  ва  анқариб

аст,  ки  ба  хоки  офатзадаи  мо  шабохун  бикунад.Оқилона  нест,

ки  дониста  нақди  умрро    зери  пойи  турктози  ҳодиса  би-

гузорем. Сониян  волотар  аз  ин  ҳама  нияти  зиёрати  хонаи  Каъ-

ба  аст,  ки  моро  аз  ҷамеъи  нохушиҳо  растагор  хоҳад  кард. Ма-

гар  на  чунин  аст,  эй  писар?  Хала,  бирав, бо  ҳамсолонат  бош.

Ҷалолуддин  сӯи  падар  таъзим  мекунад  ва  қафонокӣ
аз  дар  берун  мешавад.

(Намоиши  дуюм)

Манзараи  шаҳри  қадимаи  Балх. Бомҳои  пасту  лоини  хонаҳо  менамояд. Бача-

ҳо  ҳаёҳукунон  аз  боме  ба  боме  ҷаҳоҷаҳӣ  мекунанд. Ҷалолуддин  дар  кунҷе  истода
ба  бозӣ   ҳамроҳ  намешавад .Ногоҳ  писараке  назди  ӯ  меояд  ва  мегӯяд:

Писарак: — Ҷалолуддин,  Ҷалолуддин!  Чаро  музтар  нишастаӣ ?

Магар  бозиҳои  мо  писанди  ту  нест?  Боз  ой  ва  бо  мо  ҳамроҳ

бишав.
Ҷалолуддин: — Ин  бозиҳоро  маъное  намебинам. Балки  мехо-

ҳам  бар  бомҳои  осмон  ҷаҳида  бошам…

Ин  дам  ҳолати  аҷабе  пайдо  мешавад. Мусиқии  муассир. Нохост  ду  фаришта  аз

ҳаво  мефароянд  ва  Ҷалолиддинро  ба  умқи  осмон  мебардоранд. Кӯдакон  доду  фарёд

мекунанд . Фариштагон  боз  Ҷалолиддинро  ба  замин  меоранд. Ҷалолуддин  бехуд  дар

замин  мехобад.  Ба  падараш  хабар  мебаранд. Баҳоуддин  Валад    ба  сари  пи-

сараш  меояд. Ба  рӯи  ӯ  об  мезанад. Ҷалолиддин  ба  худ  меояд.

Баҳоуддин Валад: -Шукр  худойро,  ки  ба  худ  омадӣ !  Усту-

вор  бош,  эй  писар,  худойро  ба  имдод  биталаб,  ки  ғайри  ӯ

корсози  дигаре  нест. Ло  ҳавла  ва  ло  қуввата…

Ҷалолуддин:-(ҳаросон ба гирду ҷониб нигариста) – Ман дар

куҷоям? Лаҳзае пеш дар куҷо будаму акнун куҷоМагар ин

рӯъёст,  ё  иртибот  ба  олами  ғайб? Чи  ҳоле  дорам,  эй  меҳрубон

падар?

Баҳоуддин Валад: – ( даст  ба  пешонии  ӯ  бурда). Таб  нест, ҳа-

ма  хуб  аст. Акнун  бигӯй,  ки  чи ҳодисае  ба  ту  ориз  гашт. Ва  чи

манозире  дар  миръоти  хотираат  акс  меандохт?

Ҷалолуддин:- Қиблагоҳо!  Чун  бигуфтам  бар  он  писарак,ки

мехоҳам  бар  бомҳои  осмон  ҷаҳида  бошам,  бар  сидқи  дил  бигуфтам. Ногоҳ  симоҳое  нуронӣ   аз  осмон  фуруд  омаданд. Яке

гуфт,  ки  «Харос  макун  ва  бим  мадор,  ки  ман  фаришта  Ҷабраи-

лам»…

Баҳоуддин Валад :(  ба  атроф  нигариста)  – Оҳиста  бигӯй,

эй  писар!  Яқин,  ки  фаришта  Ҷабраили  Амин  дар  гузар  буда…
Ҷалолуддин :-   Мобаъд  он  ду  фаришта  аз  ду  паҳлуям  биги-

рифтанд ,  бар  осмон  бардоштанд. Рӯи  заминро  бинамуданд. Чун

бар  осмони  якум  бирасидам,  садое  шунидам,  ки  мегуфт:

Чун  шудӣ   бар  бомҳои  осмон,

Зишт  бошад  ҷустуҷӯи  нардбон…

Ду  нафарро  дидам,  ки  мегуфтанд,Ман  Одамам  ва  ин  Нӯҳ…

Баҳоуддин Валад :(сахт  ҳаросон  шуда  даҳани  писарашро

бо  кафи  даст  мепӯшонад) —  Тшш-ш!  Хомӯш  кун,  эй  писар  ва

зиёда  аз  ин  ҳеҷ  магӯй.  Ин  асрори  худост  ва  онро  ҳама  ҷо  на-

бояд  гуф

Ҷалолуддин:  –  «Хомӯш»?  Аҷаб  аст,  эй  падар!  Дар  осмони

дуюм  ба  ман  гуфтанд,  ки  чун  ба  мартаба  бирасӣ ,  лақаби  иф-

тихории  ту  «Хомӯш»  хоҳад  буд…

Баҳоуддин Валад : – Ба  ту  мегӯям  ба  каррот  ва  маррот, эй

ҷигаргӯша,  ки  хомӯшӣ   гузин  ва  зиёда  аз  ин  ҳеҷ  магӯй. Бархез

туро  ба  хона  барам,  то  фардо  тадоруки  роҳи  Каъба  хоҳем

кард,  ки  вақт  аст  ва  фурсатест  муносиб.

Ҷалолуддин:- Ба  танз  мегӯӣ ,  эй  бузургвор  падар,  ё  он чӣ   ме-

гӯӣ  ,  ҳақиқат  аст?

Баҳоуддин Валад :- Хам  акнун  чӣ   ҷои  танз  аст,  ба  ҳақи-

қат  мегӯям.  Бархез,  бошад,  то  биравем.

Ҷалолуддин: -Баҳ-баҳ,  ки  орзуе  фаротар  аз  ин  маро  ҳеҷ  го-

ҳе  набуда.  Миннат  худойро,  ки  раҳбару  раҳнамуни  мост.

Падару  писар  бармехезанд  ва  мераванд.

(Намоиши  сеюм)

Нишопур.  Падару  писар  пешу  қафо  дар  китф  борхалта роҳ  мепаймоянд.

Мусиқии  ифодакунандаи  роҳи  пурмашаққати  сафар. Ногоҳ  аз  дур  гурӯҳи  одамон  ме-

намоянд.  Чун  наздик  мешаванд,  маълум  мегардад,  ки  инҳо  Шайх  Фаридаддини  Ат-

тори  Нишопурӣ   бо  муридҳояш  аз  ба  Нишопур  омадани  Баҳоуддин  Валад  огоҳӣ   ёф-

та  ба  пешвоз  баромадааст.Хам  Баҳоуддин  Валад  ва  ҳам  Шайх  Аттор  якдигарро  ши-

нохта,  оғӯш  кушода  ба  истиқболи  якдигар  меоянд. Ҷалолуддин  борхалтаашро  аз  китф
фароварда  дар  гӯшаи  пеши  саҳна  дам  мегирад. ӯ  кӣ   будани  он  мардро  ҳанӯз

намедонад.

Шайх Аттор: -(оғӯш  кушода  шеърхонон):

Аз  Балх  ба  Нишопур,  ин  кист,  ки  меояд?

Симош  саропо  нур,  ин  кист,  ки  меояд?

Ё  марди  худо  аст  ин,  Султонуламо  аст  ин,

Роҳ  аз  қадамаш  пуршур,  ин  кист,  ки  меояд?

Шод  омадӣ ,  эй  дӯст,  ки  дидаи  интизор  аз  омаданат

лолазор  гашт. Боз  ой,  ки  хоки  Нишопурро  дар  қадамҳоят  би-

молам.

Онҳо  қаҳқаҳзанон  якдигарро  ба  оғӯш  мегиранд. Аҳвол  мепурсанд  ва  бар

замин  менишинанд.  Муридони  онҳо  низ  ҳар  ҷо – ҳар  ҷо  менишинанд.  Мусиқии
ҷаззоб  садо  медиҳад. Азизон  ғарқи  сӯҳбат  мешаванд. Баъди  чанде  Баҳоуддин  Валад

ба  Шайх  Аттор  тариқи  ишора  писари  худро  нишон  медиҳад,  ки  дар  гӯшае  нишас-

тааст.  Хар  ду  мехезанд  ва  сӯи  Ҷалолуддин  меоянд.

Баҳоуддин Валад : – Эй  писар!  Хеҷ  донистӣ ,  ки  ин  мард

кист?  Ба  шарофати  қадами  мубораки  ту,  ки  дар  роҳи  Каъба

сарф  мекардӣ ,  инак  каъбаи  мурод – Шайх  Фаридаддини  Аттори

Нишопурӣ !

Ҷалолуддин: (  аз  ҷой  як  қад  парида  хеста)  – Чиҳо  мегӯӣ , эй

бузургвор  падар!  Магар  Шайх  Фаридаддини  Аттор…ҳамзамони

мост?  На  хайр,  ки  ӯро  аз  афсонаҳо  биҷӯям?

Хама  аз  ин  суханони  кӯдаконаи  Ҷалолуддин  қоҳ-қоҳ  мезананд. Ҷалолуд-

дин ба  Шайх  Аттор  муроҷиат  карда  мегӯяд:

— Ё айюҳашшайх! Оё  ин  ҳикоят  дуруст  аст,  ки  дарвеше  ба

назди  дӯкони  ту  омад  ва  каҷкӯл  зери  сар  гузошт,  «аллоҳ«  би-

гуфт ва  ҷон  ба  ҷонофарин  таслим  намуд?

——– 6 ——-

Шайх Аттор:- Оре,  оре,  эй  писар!  Ин  ҳама  рост  аст  ва  ду-

руст.

Ҷалолуддин  баъд  аз  ин  сухан  давида  рафта  сар  дар  қадамҳои  Шайх  Аттор

мегузорад. Шайх  ӯро  аз  замин  бармедорад  ва  аз  ҷабинаш  бӯса  мекунад

— Мебинам,  эй  писар,  ки  аз  ҷабинат  нури  фаросат  ва  идрок

таҷаллӣ   мекунад. Ояндаи  нек  туро  дар  пеш  аст. Зуд  бошад,  ки

дар  қаламрави  Рум  то  Шом  подшоҳон  сар  дар  рикоби  ту  қа-

рор  бидиҳанд. Ин  аст  фотеҳаи  неки  мо  бар  ту. Акнун  мехоҳам

исми  шарифатро  бидонам.

Ҷалолуддин: – Исмам  Ҷалолуддин  аст…

Шайх Аттор: — Баҳ-  баҳ!  Чи  исми  муҷаллое! Бошад,  ки  ҷало-

ли  дин  бошӣ …

Шайх  Аттор  хам  шуда  даст  дар  кулвори  худ  меандозад  ва  китоберо  баро-

варда  ба  Ҷалолуддин тӯҳфа  менамояд.

— Ин  китоби   «  Асрорнома»  аст,  ки  ба  тозагӣ   интишор

додаам.  Онро  таҳаффус  ва  мутолеа  бикун, бувад,  ки  воқифи  асрори  худо  бошӣ .
«Аллоҳу  мағфирли  ва  ли  волидайя  ва  ли  ус-

тозия…» .

Шайх  Аттор  даст  ба  фотеҳа  мекушояд.Хама  омин  мекунанд.  Оҳиста-оҳиста

мусиқӣ   садо  медиҳад.  Хама  аз  саҳна  мераванд.
Парда  пӯшида  мешавад

Пардаи 2

Ҷавонӣ   ва  миёнасолии  Румӣ

(Намоиши  аввал)

Қуния.(Рум).  Хонагоҳи  Мавлоно.  Шогирду  устод  дар  бораи  мазҳаб-

ҳо  сӯҳбат  карда  истодаанд.

Мавлонои Румӣ :-  Падари  арҷманди  мо  борҳо  таъкид  ме-

карданд, мо  сӯфиёни  ҳалқаи  Шайхи  кибор- Наҷмиддини  Кубро-

ем,  ки  насабашон  ба  Иброҳим  Халилуллоҳ  такя  мекунад.  Аз ин

лиҳоз  мазҳаби  моро  мазҳаби  «Кубравия»  мегуфтаанд.

Бурҳониддин Муҳаққиқи Тирмизӣ : _- Хошокаллоҳ,  ки

ин  гуфтаҳоро  далели  равшан  аст. Дар  ин  бора  ҳикояте  булаҷаб

шунидам,  ки  нафаре  аз  нақшбандиёнро  Шайх  Наҷмиддини  Куб-

ро  сӯи  Шайх  Муслиҳиддин ба  Хуҷанд  мефиристад  ва мефармо-

яд,  ки  «  ҳар  чӣ   шайх  дар  бораи  мо  гӯяд,  ба  мо  бирасон». Он

нафар  ба  суҳбати  шайхи  хуҷандӣ   меояд  ва  аввалин  сухане,  ки

аз  даҳони  Шайх  Муслиҳиддин  мешунавад,  он  буда ,  «  Холи  он

ҷуҳуд  чӣ   тур  аст?».Нақшбандӣ   дар  ҳайрат  меуфтад  ва  мепурсад

«Хазратам,  кадом  ҷуҳудро  дар  назар  доранд?» ӯ  мегӯяд: «Наҷ-

миддини  Куброро». Нақшбандӣ   баъд  аз  бозгашт ин  гуфтаро ба

арзи  Наҷмиддини  Кубро  мерасонад.  Наҷмиддини  Кубро  шукуф-

та  мешавад  ва  мегӯяд,  ки  «Хеле  соҳибҳолат  аст,  он  пири  хуҷан

диён. Бад-он  сабаб  маро  ҷуҳуд  гуфта,  ки  шаҷараи  ман  ба  ҷано-

би  ҳазрати  Иброҳим  Халилуллоҳ мерасад».

Мавлонои Румӣ :- Маро  он  ҳодиса  муассир  сохт,  ки  Муҳам-

мад  Хоразмшоҳ  аз  нахустин  ҳамлаи  аҷнабиёни  муғул  чун  моки-

ёни  аз  чанголи  шағол  раҳида  ҷони  худро  ғанимат  дониста  но-

мардона  фирор  намуд  ва  тоҷикони  бесаробонро  ба  ҳаволаи  тақ

дир  вогузошт. Шунидам,  ки  баъд  шайхи  шаҳид  – Наҷмиддини

Кубро  мардумро  аз  роҳи  ислом  ба  ҷиҳод  хезонид.Дар  муҳори-

ба  худи  шайх  парчами  кофиронро  аз  дасташон  рабуд  ва  дар  ин

ҳолат  худ  аз  тири  душман  шаҳид  гардид. Чанд  нафар  муғул бис

ёр  кӯшиданд,  то  аз  дасти  «шаҳиди  аъло»  парчамашонро  гиранд,

аммо  натавонистанд. Лоҷарам  дасти  шайхи  мақтулро  буриданд

ва парчамашонро  дастомехта  гирифтанд.  Дар  ин  бора  шеъре

гуфтаам,  устод.  Мехоҳам  манзури  назари  шумо  гардонам:

Мо  аз  он  мӯҳташамонем,  ки  соғар  гиранд,

На  аз  он  муфлисакон,  ки  бузи  лоғар  гиранд.

Ба  яке  даст  майи  холиси  имон  нӯшанд,

Ба  яке  дасти  дигар  парчами  кофар  гиранд.

Бурҳониддин Муҳаққиқи Тирмизӣ :
— Лутф  кардед, Мавлоно!  Аз  ин  гиронмоятар  сухане  нахоҳад  буд.Дар  воқеъ  нақш-

бандиёни  Бухоро ,  балки  дар  иҷтимоъ  Вароруд  покизатарин  то-

ифаи  сӯфиён  ба  шумор  мераванд. Агар  ҷузъиёте  чун  аз  ҳади  ан-

доза зиёд мутаассиб  буданашон, савту  наворо  напазируфтанашон

набудӣ .

Мавлонои Румӣ : – Барҳақ  гуфтед,  эй  устод! Эй  кош,  агар

дар  Қуния  не,  балки  дар  Балх  мебудам,  аз  аҳли  ин  тоифа  ме-

будам  ва  сар  дар  остонаи  даргоҳашон  месудам. Дар  бораи  яке

аз  пешвоёни  ин  тоифа- Хоҷа  Алии  Рометанӣ – мутахаллис  ба  Хаз

рати  Азизон  банда  чунин  фармудаам:

Гар  на  илми  ҳол  фавқи  қол  будӣ ,  кай  шудӣ ,

Банда  аъёни  Бухоро  хоҷаи  нассоҷро.

Fолибан  дар  ситоиши  ағлаби  нақшбандиён  ин  ғазали  худро  су-

рудам,  аз  он  боис, бо  чанд  нафаре  аз  онҳо  пор  дар  Қуния  сари

сӯҳбат  доштам.  Иҷозат  бидиҳед,  то  бихонам…

Хала,  ҳуш  дор,  ки  дар  шаҳр  ду-се  тарроранд,

Ки  фалакро  ба  яке  арбада  дар  чарх  оранд.

Сардеҳонанд,  ки  то  сар  надиҳӣ ,  сар  надиҳанд,

Соқиёнанд,  ки  ангур  намеафшоранд.

Ёри  он  сурати  ғайбанд,  ки  ҷон  толиби  ӯст,

Хамчу  чашми  хуши  ӯ  хиракашу  айёранд.

Суратеанд,  вале  душмани  суратҳоанд,

Ду  ҷаҳонанд,  вале  аз  ду  ҷаҳон  безоранд…

Мардумӣ   кун,  бирав  аз  хидматашон  мардум  шав,

З-он,  ки  ин  мардуму  дигар  ҳама  мардумхоранд.

Дар  ин  асно  овози  «ёҳу!»-и  қаландарон  мебарояд,  ки  ин  шеърро  мехонанд:

Ху,  ҳу,  ман  ё  ҳу,

Хақ  дӯст,  ё  ман  ҳу.

Ху,  ҳу,  ман  ё  ҳу,

Хақ  дӯст, ё  ман  ҳу.

Сипас  муридон,  Султон  Валад,  Хисомуддини  Чалабӣ   ва  Салоҳиддини  Заркӯб  дар

вешеро  иҳотакунон  медароранд.  Бурҳониддин  Муҳаққиқи  Тирмизӣ   бо  Мавлоно  хайр-

бод  намуда  баромада  меравад.

Султон Валад :- Худовандгоро!  Ин  дарвеш  ҳамаро  неш  ме-

занад, ҳама  чизро  инкор  мекунад. Бо  вуҷуди  он,  ки  бӯе  аз  му-

сулмонӣ   надорад,  мехоҳад  бо  шумо  сари  сӯҳбат  дошта  бошад.

Харчанд  монеъ  шудем,  қабул  накард.Беодоб  аст.  Маъзарат,  ки

айши  шуморо  бо  устод  мунағғас  намуд.

Мавлонои Румӣ : – Яъне,  ки  чи  чизро неш мезанад  ва  инкор

мекунад?

Салоҳиддини Заркӯб:- Қиблаи  аҳли  ислом,  Каъбаро…

Мавлонои Румӣ : — (  Ба  дарвеш  нигариста) – Эй  номусулмон!

Ба  чӣ   далел  Каъбаро  мункир  мешавӣ ?

Шамси Табрезӣ : – Ё  Мавлоно!  Ман  Каъбаро  ҳаргиз  мункир

нестам.  Вале  ту  худ  инсоф  бидеҳ,   ки   замоне  зиёрати  Каъба  карда  будӣ . Он
дам  киро  зиёрат  намудӣ ?
Худоро? Не,  ҳаргиз  не.

Он  ҷо  худо  набуд. Пас  ту  «ҳаҷаруласвад»-ро,  яъне  санги  сиёҳро

зиёрат  намудӣ .Магар  ин  суратпарастӣ   нест?  Магар Худо  дар

«Қуръони  азимушшаън»  нафармуда,  ки  «Ло  илоҳа  иллаллоҳ?»

Пас  ту  номусулмон  будаӣ   ё  ман?

Каъба  бутгоҳи  Халили  Озар  аст,

Дил  назаргоҳи   ҷалили  Акбар  аст.

Хисомиддини Чалабӣ : – Хазрати  Мавлавӣ ! Заҳри  забони  ин

нохалаф  ба  дилҳои  нозук  кора  мекунад. Иҷозат  диҳед  ба  ши-

канҷа  ӯро  аз  дар  биронем.

Мавлоно  ба  ишораи  даст  маън  мекунад  ва  аз  Шамси  Табрезӣ   ме-

пурсад:

Мавлонои Румӣ : – Эй  дарвеш!  Пас  нишони  худоро  дар  рӯи

Замин  аз  куҷо  ҷӯем?

Шамси Табрезӣ :  – Дар  дилҳои  худ.  Бар  он  далел,  ки  худо-

ванд  фармудааст:  «Ман  бар  шумо  наздиктар  аз  раги  гардани

шумо  ҳастам».

Онон,  ки  талабгори  худоед,  худоед,

Берун  зи  шумо  нест,  шумоед,  шумоед.

Мавлоно

                                      «Ваҳдат»

  Саҳнаи  идона  кушода  мешавад. Ҳар  чо  навиштаҳо,  овезаҳо  ва  тас-

вирҳо  доир  ба  «Ваҳдат»  намоён  аст.

   Як  чавондухтар  ва  як  чавонписар  аз  ду  тарафи  саҳна  ба  муқобили

ҳамдигар , дар  дасти  ҳар  яке  кабутар –рамзи  сулҳу  ваҳдат  ворид  меша-

ванд  ва  шеърхонон  кабутаронро  ба  ҳаво  сар  медиҳанд.

Писар:

                 Биё,  то  мўниси  ҳам,  ёри  ҳам, ғамхори  ҳам  бошем,

                 Аниси  чони  ғампарвардаи  бемори  ҳам  бошем.

                 Шаб  ояд,  шамъ  гардему  барои  якдигар  сўзем,

                Шавад  чун  рўз  дасту  пойи  ҳам  дар  кори  ҳам  бошем.

Духтар:

                Шукри  сулҳу  шукри  ин  ваҳдат,

               Шукри  истиқлоли  ин  миллат.

               Боз  аз  нав  дар  муҳити  шод,

               Точикистон  мешавад  обод.!

Писар :  (  бо  шодию  фараҳ  даст  сўи  осмон  бардошта)

                 Эй  осмони  нилгун  ва  мусаффо! Эй  абрҳои  марворидбор!  Шу-

                мо  асрори  Замину  Осмонро   медонед. Акнун  ба  ман  бигўед

                ки  ваҳдат  чист?

Духтар :  (  Рў  ба  сўи  Офтоб  карда)

                 — Эй  Офтоби  Оламтоб  ва  эй  Қуръони  Рушной!  Дар  сураҳои

                нури  ту  садҳо  оятҳои  зиндаги  маҳфуз  аст. Акнун  бигў  ба ман,

                ки  маънии  калимаи  ваҳдат  чист?

Садо  аз  осмон:

                  «  Ваҳдат»  -Эй  нури  дидагони  мо!  Ин  ягонагист. Ягонагии

Офаридгор,  ягонагии  миллат,  ягонагии  ақида.Ваҳдат  ин  сулҳ,  ороми,

ва  тинчию  амонист. Ваҳдат,  ин  нигоҳ  доштани  адаб  ва  ҳурмати  хурдон бар  бузургон  аст. Ваҳдат  ин  бар  пой  доштани  ҳурмати  роҳбарон  ва  эҳтиёт  намудани  дастовардҳои  миллист.  Миллат   аз  мазҳаб  болотар  аст.

Ваҳдат  ин  худшиноси  ва  ифтихори  миллист.  Эй  фарзандонам!  Бипур-

сед  аз  деҳқон,  ки  маънии  ин  калимаро  аз  мо  беҳтар  медонад.

               Деҳқон  бо   яктаҳи  сафед,  каланд  дар  китф,  вориди  саҳна  ме-шавад.

Деҳқон:  —     Ваҳдат  ин  каланд  задан,  меҳнат  кардан  ва  ризқ  офаридан

             аст. Ҳамон  ризқе,  ки  худованд  дар  замин  пош  додаст. Ризқи

            ҳар  кас  азалист.  Ва  ҳамон  қадар  мехўрад,  ки  аз  рўзи  азал  ба

            ў  муқаррар  кардаанд.  Барои  ҳамин  ҳам  барои  як  порча  замин

            ба  ҳам  хилоф  накунед,  ки  дунё  намеарзад. Ман  аз  чиҳати  касб

            деҳқонам,  деҳқони  хокпош.  Аммо  аз  чиҳати  миллат  — точикам.

            Точики  боасл.  Ин  аст  аз  нуқтаи  назари  ман- Ваҳдат.

Садо  аз  осмон —   Эй  фарзандонам! Бипурсед  аз  мулло,  ки  ваҳдат  чист.

           Ў  парҳезгор  аст  ва  беҳтар  медонад,  ки  «Ваҳдат»  чист.

Мулло:  —( Дар  даст  «Қуръон»  вориди  саҳна  мешавад)- Ваҳдат  —  ин  тав

              ҳид  ва  шинохтани  ягонагии  он  зоти  Ҳақ  аст. Шукронаи  ин

                давр,  ки  бемонеа  Қуръон  ва  намоз  мехонем. Мавлавию  Имо-

              ми  Аъзамро  чашн  мегирем. Вале,  эй  мардум !  Ба  қадри  ин

              оромиҳо  расед.  Ба  хотир  биёред,  ки  чанд  сол  пеш  барои  иш-

             ғоли  мансаб  Точикистон  ба  хуну  оташ  кашида  шуд.  Аз  душ-

            ман  эҳтиёт  бошед. Точикистонро  ба  ғайр  аз  точик  каси  дигар

            обод  нахоҳад  кард.

Садо  аз  осмон : — Чигарбандонам!   Аз  омўзгор  бипурсед,  ки  кадом  аст

  «Ваҳдат»?

  Омўзгор:   (Чузвдон  дар  даст  ба  саҳна  ворид  мешавад» -Ваҳдат, омўх-

                  тани  илм  аст. Писарону  духтарони  худро  аз  омўхтани  илм

                  боз  надоред. Илм  аз  ибодат  афзалтар  аст.  Агар  илм  дар  Су-

                 райё  ҳам  бошад, фарзандони  точик  онро  хоҳанд  ёфт  ва  хо-

                 ҳанд    омўхт. Ин  аст  андешаи  мо  нисбат  ба  ваҳдат.

Садо  аз  осмон : — Чигаргўшаҳоям! Маънии  калимаи  «ваҳдат»-ро  аз

                  роҳсозон   бипурсед,  ки  барои  ватан роҳ  месозанд  ва  дурҳо-

                 ро  наздик  мегардонанд.

Роҳсоз  :  ( Дар  сар  кулоҳи  муҳандиси) ба  саҳна  ворид  мешавад.

                  Роҳҳо,  роҳҳои  дуродур,

                  Чодаи  қисматанд  дар  ҳар  љо.

                  Роҳҳо  мисли  шаҳраги  миллат,

                  Зарра-  зарра  ба  гўшаҳо  пайдо.

                  Ваҳдат  ин  сохта  шудани  роҳҳо  ва  пайванд  гардидани  Шимол

                 бо  Чануб  аст. Сохта  шудани  шоҳроҳи  Мастчоҳ-Душанбе  на-

                мунаи  ошкорои  ваҳдат  аст.Роҳҳо  моро  бо  ҳам  наздик  меку-

               нанд  ва  теша  ба  решаи  маҳалгирои  мезананд.

Садо  аз  осмон: —Маънии  калимаи  ваҳдатро  аз  табиб  бипурсед,  ки  ни-

              гаҳдори  саломатии  мардум  аст.Сухани  ў  нушдоруст.

Табиб —  — (бо  хилъати  сафеди  духтур  ба  саҳна  медарояд.)

                  Танат  ба  нози  табибон  ниёзманд  мабод,

                  Вуљуди  нозукат  озурдаи  газанд  мабод.

                  Саломати  ҳама  офоқ  дар  саломати  туст,

                  Ба  ҳељ  ориза  шахси  ту  дардманд  мабод.

                  Ваҳдат,  ин  саломатии  миллат  аст.  Ба  қадри  саломатии  худ

бирасед  ва  табибони  худро  эҳтиром  гузоред. Имрўз  дар  дунё  балоҳое

чун  ВИЧ  Спид,  зукоми  Парранда  ва  Зукоми  Хук  дуаспа  метозад. Ма-

бодо,  ки  ба  диёри  мо  ин  балоҳо  қадами  номубораки  худро  гузоранд.

Мо  ворисони   Сино  мегўем,  ки  ягонагии  миллат  дар  саломатист.

Садо  аз  осмон:  —   Аз  сарҳадбонон  бипурсед,  ки  сарҳад  чист  ва  давлат

чист?  Зеро  ҳар  ду  дар  якчояги  ваҳдат  аст…

Сарҳадбон : — Мо  посбонони  дарвозаҳои  диёрем. Мо  беҳтар  медонем,  ки

  ваҳдат,  яъне  муттаҳидї  то  кадом  дараља  барои  мо   точикон,  хосса

Мастчоҳиён  чун  обу  ҳаво  зарур  аст.  Зеро  диёри  мо  дар  минтақаи

сарҳад  қарор  дорад.  Мабодо,  ки  душманони  миллат  моро  ғофил  гузо-

ранд  ва  сарҳади  моро  убур  намоянд…Бояд  гузаштаҳо барои  мо  дарс

шуда  бошанд…

Садо  аз  осмон:  Пайвандони  дилу  дидаи  мо!  Аз  иқтисодчиён  бипурсед,

ки    ваҳдат  чист?  Ваҳдат  ин  шиками  сер  ва  дасторхони  пур  аст.

Иrтисодчї:Бўҳрони  молияви  тамоми  оламро  фаро  гирифтааст. Лекин

ин  ҳама  мегузарад. Мо  иқтисодчиён  кафолат  медиҳем,  ки  ба  зудди  ин

мушкилот  ҳал  хоҳад  шуд.  Беҳуда  нагуфтаанд,  ки  нон  бошад  суруд ҳам

мешавад.

Садо  аз  осмон :   Азизони  қалбу  вуљуди  мо!Аз  беҳизбиён  бипурсед,  ки

ваҳдат  чист.  Зеро  гуруҳ   шуданҳо  ва  табақабандиҳо  ҳеч  гоҳ  ба  фоидаи

миллат  нест.

Беҳизб:  —  Ман  беҳизбам! Гоҳо  кўтаҳандешон  аз  ман  мепурсанд,  ки

чаро  ба  ягон  ҳизб  шомил  намешавї?  Ман  ба  онҳо  мегўям,  ки  шомил

ҳастам.  Ҳизби  ман  «ТОЧИК». Вақте  ки  ман  точик  ҳастам, боз  ҳизби

дигар  барои  ман   чи  даркор?  Инак  соли  2010   боз  интихобот,  боз  ҳизб

бози.  Як  ҳизб  ғолиб  меояду  як  ҳизб  мағлуб  мешавад. Аммо  аз  ҳамаи

ин  чи  фоида? Ҳизби  писар  ғолиб  шуду  ҳизби  падар  мағлуб. Баъд  чї?

Падар  акнун  чи  кор  бояд  кунад?  Аз  хона  биравад?  Аз  ҳамин  ҳисоб

ман   намехоҳам  ҳизби  будан.  Ваҳдат  ин  беҳизбист.

Садо  аз  осмон: -Аз  ветерани  чанг  бипурсед,  ки  ваҳдат  чист.Офтоби

умри  ў  ба  лаби бом  омада,  аммо  ҳанўз  даҳшати  чангро  фаромуш  на-

кардааст.  Чавониҳои  худро  сарфи  чанги  хонумонсўз  кард. Аммо  ба  хо-

тири  чи,  барои  ки  чанг  кард , ҳоло  ҳам  намедонад. Вай  хоҳ  иштирок-

чии  чанги  Гирмон  бошад,  хоҳ  иштирокчии  xанги  Афғонистон.

Ветеран —  Чанг  балои  баде  аст. Ороми  ҳасту  кору бор  ҳаст, осудагї  ҳас-

ту  ид  ҳаст,  ВАҲДАТ  ҳаст . Чанг  бадбахтиҳои  бисёре  ба  сари  одам  ме-

орад.  Чанги  Гирмон  ва  Афғонистон  бемаъни  буд,  чанги  бародаркушии

Точикистон  бемаънитар.  Биёед  ақли  солимро  ба  кор  барем. Нагузорем

ки  миллати  мо  боз  садсолаҳо  ба  қафо  равад  ё  нобуд  шавад. Ваҳдат

ин  ҳамбастагии  миллат  аст. Биёед  даст  ба  дасти  ҳам  бидиҳему  ваҳдат

барпо  кунем.Ваҳдат  бошад,  суруд  ҳам  мешавад.

 

  Ҳамаи  иштирокчиёни  саҳна  даст  ба  дасти  ҳамди-

гарро  гирифта  ҳалқа  мезананд  ва  дастҳои  худро

якљоя  ба  боло  бардошта  баробар  мегўянд:

            «Ин  аст  Ваҳдат». Зинда  бод  ваҳдат!

 

 

                                  Т А М О М

    Иштирокчиёни  саҳнаи  театрикунонидашуда

             

                  1.Чавонписар

2.Чавондухтар

3.Садо  аз  осмон

4.Деҳқон

5.Мулло

6.Омўзгор

7.Роҳсоз

8.Табиб

9.Сарҳадбон

10.Иқтисодчи

11.Беҳизб

12.Чанговар

Комментариев нет.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: